Co To Są Ultradźwięki?
Przeciętny człowiek słyszy fale dźwiękowe z zakresu 16Hz - 16 kHz. Ultradźwięki to częstotliwości
w paśmie powyżej 16 kHz.
Drgania ultradźwiękowe mają zastosowanie w różnorodnych
dziedzinach tj. zgrzewanie plastików, zgrzewanie metali, cięcie, oczyszczanie,
lutowanie, testowaniu materiałów, diagnostyce, medycynie i wielu innych. W
wyniku rozpowszechnienia się zastosowań tworzyw sztucznych w ostatnich trzech dekadach,
zgrzewanie za pomocą ultradźwięków stało się jednym najważniejszych procesów ich
łączenia. Zgrzewanie i nitowanie ultradźwiękami znalazło szerokie zastosowanie w
przemyśle motoryzacyjnym, tekstylnym, elektrotechnicznym, opakowaniowym itp. W
praktyce używa się zgrzewarek na częstotliwościach od 20kHz do 40kHz. Zgrzewarki
ultradźwiękowe możemy podzielić na dwa typy: do zgrzewania
plastików oraz do zgrzewania metali.
Zgrzewarki do łączenia tworzyw
sztucznych działają na zasadzie dostarczenia dużej dawki energii mechanicznej do
materiałów umieszczonych między drgającym narzędziem (sonotroda) a kowadłem.
Energia ultradźwiękowa wydzielana na styku łączonych materiałów wywołuje szereg
zjawisk jednocześnie: punktowe podgrzanie, ruch (drgania) cząsteczek, wywarcie
dużego ciśnienia itp. W wyniku tych zjawisk następuje połączenie materiałów.
Charakter połączenia zależny jest od spajanych materiałów. Najczęściej zachodzi
miejscowe przetopienie i zmieszanie łączonych materiałów, ale również mamy
doczynienia ze zjawiskiem adhezji i mikropołączeń mechanicznych polegających na
wtłoczeniu cząstek materiału bardziej podatnego w pory materiału twardszego.
W typowej zgrzewarce ultradźwiękowej możemy wyodrębnić część mechaniczną - stół, kolumna, pneumatyka oraz część ultradźwiękową generator, przetwornik (konwerter), falowód (booster), narzędzie (sonotroda). Generator jest najważniejszą częścią urządzenia. Zamienia napięcie zasilania 230V 50Hz na znacznie wyższe napięcie (powyżej 1000V) i częstotliwości 20,30 lub 35kHz (zależnie od technologii). Przetwornik zasilany jest z generatora i ma za zadanie zmianę energii elektrycznej w mechaniczną. Następnie energia mechaniczna z przetwornika przekazywana jest do boostera i dalej do sonotrody. W trakcie zgrzewania sonotroda wywiera nacisk na zgrzewany detal i wprowadza go w drgania w wyniku czego następuje połączenie zgrzewanych elementów. Booster ma dwojakie zastosowanie: może zwiększać (najczęściej) lub zmniejszać amplitudę oraz jest elementem, za który najczęściej się mocuje w zgrzewarce. Ostatni element układu drgającego - sonotroda - jest elementem wyspecyfikowanym dla potrzeb klienta. Możemy sonotrody również podzielić na te ze wzmocnieniem lub bez.
Zalety zgrzewania ultradźwiękowego
energooszczędne
nieszkodliwe dla środowiska, eliminacja trujących klejów i rozpuszczalników
krótki czas łączenia (ułamek sekundy)
duża wydajność
wygodny i czysty sposób łączenia
łączone elementy nie muszą być bardzo czyste
możliwość łączenia różnych materiałów
itp.
Podatność na zgrzewanie poszczególnych tworzyw sztucznych.